काठमाडौं, नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अनुसार यस वर्षको विजया दशमी (टिकाको दिन) को उत्तम साइत असोज १६ गते बिहान ११:५३ मा परेको छ। त्यस दिन देवी विसर्जनको साइत बिहान ९:२३ मा रहेको छ।

कोही दक्षिणाको (टिका लगाएपछि प्राप्त हुने रकम) आशामा हुन्छन्, कोही आशीर्वाद, नयाँ लुगा, जुत्ता चप्पलको आशामा। अनि कोही आफन्तहरूको सम्झनामा डुब्छन्... सायदै! दशैं भनेको विगत, वर्तमान वा भविष्य कुनै पनि समयमा आवश्यक पर्न सक्ने माया, स्नेह, सम्मान, र हाँसोको उपहार हो। त्यसैले, यस वर्षको विशेष टिकाको दिनमा तपाईंलाई स्वागत छ।

अक्षता भनेको रातो अबीर, दही र चामल मिसाएर बनाइएको रंगीन टिका हो। यसलाई शुभकामना स्वरूप निधारमा लगाइन्छ र आशीर्वाद दिइन्छ।दशैंको दिन सम्पूर्ण परिवार जम्मा भएर पूजापाठ गर्छन्। त्यसपछि घरको मूल खम्बा, मूल ढोका आदिको पूजा गरी विधिवत् टिका कार्यक्रम सुरु गरिन्छ।

ज्येष्ठ मानिसहरू आफ्नाभन्दा अझ ज्येष्ठ व्यक्तिलाई टिका लगाउन जान्छन् भने, सामान्यतः जेठाले कान्छालाई टिका लगाउने चलन छ। तर यो वर्ष टिका लगाउनेहरूको संख्या केही कम देखिएको छ। निधारको संख्या कम हुनसक्छ, भेटघाट नहुन सक्छ, तर आशीर्वाद र सम्झनामा कहिल्यै कमी हुँदैन।

यो पवित्र चाड हिन्दु धर्ममा मात्र सीमित छैन, यो परम्परागत रूपमा बौद्धहरूले पनि उल्लासपूर्वक मनाउने चाड हो। फरक यत्ति मात्र हो कि हिन्दूहरू रातो टिका लगाउँछन् भने बौद्ध धर्मावलम्बीहरू सेतो टिका लगाउँछन्।

यस दिन रामले रावणलाई पराजित गरेको सम्झनामा विजयको प्रतीक स्वरूप मनाइन्छ।

त्यस्तै, देवी दुर्गाले यसै दिन महिषासुर नामक राक्षसको वध गरेको उल्लेख पनि पुराणहरूमा पाइन्छ। टिका, जमरा र रमाइलोको यो वातावरण देवता र असुरबीचको युद्धमा सत्यको विजय, असत्यको पराजय, र मानवीयताको जय हो भन्ने सन्देश दिन्छ।

दशैंको टिका केवल निधारमा लगाइने रंग मात्र होइन, यो हाम्रो संस्कृति, परम्परा, परिवार, र भावनात्मक सम्बन्धहरूको एउटा अद्भुत चाड हो।