Jul 28 2026 | २०८३, श्रावण १२ गते

Jul 28 2026 | २०८३, श्रावण १२ गते

काठमाण्डौमा नयाँ कुमारी: आर्यतारा शाक्यले जीवित देवीको भूमिका सम्हालिन्

काठमाण्डौमा नयाँ कुमारी: आर्यतारा शाक्यले जीवित देवीको भूमिका सम्हालिन्

काठमाडौं, साढे दुई वर्षीय आर्यतारा शाक्य अब नेपालको जीवित देवी अर्थात् राजकीय कुमारीको रूपमा पूजनीय बनेकी छिन्। मंगलबारको विशेष धार्मिक अवसरमा ऐतिहासिक कुमारी घर, बसन्तपुरमा उनलाई औपचारिक रूपमा कुमारीको पदमा प्रतिष्ठित गरिएको हो। अबदेखि उनी नेपाली समाजको धार्मिक चेतनामा एक विशिष्ट स्थान ओगट्नेछिन्,एक सजीव देवीको रूपमा।

आर्यतारा अबकी कुमारी तृष्णा शाक्यको उत्तराधिकारी बनेकी हुन्। तृष्णाले आफ्नो किशोरावस्थामा प्रवेश गरेसँगै, परम्परानुसार, कुमारी पद परित्याग गरेकी थिइन्। उनलाई बाजागाजासहित विशेष पूजाआजा गरेर सम्मानपूर्वक बिदाइ गरिएको थियो।

राजकीय कुमारी बन्ने प्रक्रिया कुनै सामान्य चयन होइन। हिन्दू देवी तलेजुको जीवित अवतार मानिने कुमारीको चयन तान्त्रिक विधि, ज्योतिषीय गणना, तथा धार्मिक मूल्यांकनका आधारमा गरिन्छ।
यस प्रक्रियामा तलेजु मन्दिरका मूल पुजारी, पञ्चाङ्ग समिति, गुठीका प्रतिनिधि र ज्योतिषीहरूको सक्रिय सहभागिता रहन्छ।

महत्वपूर्ण कुरा के हो भने कुमारी शाक्य कुलकी हुनुपर्छ—उनी स्वयं मात्र होइन, उनका आमा-बुबा दुवै काठमाडौंका स्थानीय शाक्य समुदायबाट हुनु अनिवार्य छ।

आर्यतारामा परम्परागत रूपमा अपेक्षित ३२ धार्मिक र शारीरिक गुणहरू हुन आवश्यक थियो।
यी विशेषताहरूमा– सुन्दरता, शान्त स्वभाव, पूर्ण दाँत, शरीरमा कुनै दाग वा घाउ नहुनु, विशेष दैवी स्वरूप झल्किने लक्षणहरू, र विशेष प्रकारको निडरता देखिनु–जस्ता कुराहरू पर्छन्।

आर्यताराको चयनले नेपालको अद्वितीय कुमारी परम्परालाई नयाँ पुस्तासम्म निरन्तरता दिएको छ।
उनी हिन्दू र बौद्ध दुवै धर्मावलम्बीका लागि श्रद्धा र सम्मानको केन्द्र हुन्। साथै, राजकीय कुमारी नेपालको धार्मिक, सांस्कृतिक र राष्ट्रिय पहिचानमा एक शक्तिशाली प्रतीकको रूपमा रहँदै आएकी छिन्।