Jul 28 2026 | २०८३, श्रावण १२ गते

Jul 28 2026 | २०८३, श्रावण १२ गते

मनोविज्ञानले हाम्रो जीवनमा यसरी परिवर्तन गर्न सक्छ

मनोविज्ञानले हाम्रो जीवनमा यसरी परिवर्तन गर्न सक्छ

उमेर जतिसुकै भए पनि हामीले जीवनलाई थप ऊर्जामय बनाउनको लागि ढिलो भएको छैन । जीवनमा खुसी र शान्ति महसुस गर्न भित्र र बाहिरी शरीर दुवै परिवर्तन कसरी गर्ने भनेर जान्नको लागि मेरा आफ्ना अनुभब यहाँ पस्कन गइरहेको छु । आफ्नो परिस्थिति परिवर्तन गर्दै दिनचर्या परिवर्तन गर्नुहोस् । याद गर्नुहोस् कि हाम्रो वास्तविकता हाम्रो दैनिकीमा गरिने चीजहरूको परिणाम हो, हाम्रो बिहानको खाजाको लागि के खानुहुन्छ वा खाइन्छ देखि लिएर के कामहरु गरिन्छ भन्ने मुख्य विषय हो । यदि, हामी आफ्नो जीवनलाई परिवर्तन गर्न जाँदैछौं भने हामीले हरेक दिन गर्ने चीजहरू परिवर्तन गर्नुपर्नेछ ।

याद गर्नुहोस् कि, हामीले एकैचोटी सबै कुरा परिवर्तन गर्न सम्भव छैन । हामीले दैनिक गरिने क्रियाकलापमा एउटा नयाँ परिवर्तन गर्ने प्रयास गरेर हेर्नुहोस् अनि मात्र विस्तारै प्रगति सिर्जना गर्न सकिन्छ । नयाँ आँनीबानी सुधार्न सुरुमा हामीलाई केही कठिन हुन सक्छ तर समय लिन सक्छ जस्तै औसतमा ६६ दिन । उदाहरणको लागि हामीले दैनिक गरिने काम फरक तरिकाबाट सुरु गर्नुहोस् । बिहानीको खाजामा केही नयाँ खानेकुरा खानुहोस्, बालबालिकाको हकमा स्कूल जानुभन्दा पहिले व्यायाम गर्नुहोस् । फरक कफी पसलमा रोक्नुहोस् । यहाँलाई यस्ता साना परिवर्तनहरु महत्वहीन लाग्न सक्छन् तर तिनीहरूले विविधता थपेर लामो समयसम्म तपाईंको जीवनलाई थप रोचक बनाउने छन् । नियमितरूपमा यो प्रश्न आफैलाई सोध्नुहोस् । म के गरिरहेको छु (वा गरिरहेको छैन) ? मलाई म जहाँ चाहन्छु त्यहाँ पुग्न मद्दत गरिरहेको छ ? तपाइँ के खानुहुन्छ ? तपाइँ व्यायाम गर्नुहुन्छ वा गर्नुहुन्न र तपाई हामीले ठूलो हिस्सा के गर्नमा खर्च गर्नुहुन्छ ? यदि जवाफ छैन भने, आवश्यक परिवर्तन गर्नुहोस् ।

आफ्नो आराम क्षेत्रबाहिर जानुहोस् । केही व्यक्तिहरू उनीहरुको दिनचर्या र परिचितताको आराममा अड्किने अरूभन्दा बढी झुकाव हुन्छन् । तपाईंको अवरोध वा परिवर्तनको डरको बावजुद, मानिसहरूलाई खुशी हुन विविधता चाहिन्छ । तपाईंले यसलाई दैनिक सानो वा ठूलो स्तरमा अभ्यास गर्नुपर्छ । तपाईंले हरेक दिन कहिल्यै नगरेको काम गर्ने प्रयास गर्नुहोस् । तपाईं कहिल्यै नगएको कार्यक्रममा जानुहोस्, नयाँ व्यक्तिसँग कुरा गर्नुहोस्, केही नयाँ खानुहोस्, इत्यादि । तपाइलाई थाहा छैन कहिले तपाईले केही न केही नयाँ अनुभव वा नयाँ ज्ञान पत्ता लगाउन सक्नुहुछ । जसले तपाईको जीवन परिवर्तन गर्ने प्रयास गर्नेछ । नयाँ ठाउँको यात्रामा, तपाइँ कुनै पनि प्रकारको वाद्ययन्त्र र खेल खेल्नुहुन्छ भने, आफूलाई सामान्य रूपमा के गर्ने भनेर पहिल्यै सोच्नुहोस् । त्यसो गर्दा नयाँ क्रियाकलापले अतिरिक्त माइल लिनेछ । पैदल यात्रा गर्दा फरक ट्रेन लिनुहोस्, । नयाँ साथीहरू खोज्दै नयाँ कलात्मक शैलीहरू अन्वेषण गर्नुहोस् ।

मनोवृत्ति परिवर्तन

वर्तमान क्षणको सदुपयोग गरेर बाँच्नुहोस् । तपाई हामी जीवनको बारेमा खुसी महसुस गर्नको लागि सबैभन्दा राम्रो तरिका भनेको अतीतमा बास गर्न को लागि रोक्नु र भविष्यको बारेमा चिन्ता गर्न बन्द गर्नु हो । यदि तपाईं आफूलाई निरन्तर नकारात्मक सम्झनाहरू बोकेर बसिरहनु भएको छ भने, निम्न अभ्यास गर्ने प्रयास गर्नुहोस् । सबैभन्दा पहिले, मेमोरीलाई स्वीकार गर्नुहोस् र यसले तपाईंलाई कस्तो महसुस गराउँछ । भर्खरैको घटना हो, तपाईं रुनु वा चिच्याउनु पर्ने आवश्यकता महसुस गर्नुभयो भने त्यसो नगर्नुहोस् ।

घटनाबारे जर्नलमा लेख्ने वा प्रियजनसँग यसको बारेमा कुरा गर्ने कोशिस गर्नुहोस् । आफैलाई स्वीकार गर्नुहोस् कि यो समाप्त भयो, र यसलाई पूर्ववत गर्न सकिँदैन । अर्को पटक तपाईको दिमागमा फर्किँदा यसलाई स्वीकार गर्नुहोस्, यो समाप्त भयो भनेर कृतज्ञ हुनुहोस् । विगतलाई पूर्णतया बिर्सन असम्भव छ । धेरै मानिसहरूले सकारात्मकभन्दा नकारात्मक वा दर्दनाक सम्झनाहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्छन् । विगतमा तपाईसँग भएका सबै राम्रा कुराहरू सम्झन केही समय लिनुहोस् । यदि यसले मद्दत गर्छ भने, एउटा सूची बनाउनुहोस् । आफूलाई वर्तमान क्षणमा फर्काउन ग्राउन्डिङ प्रविधिहरूको प्रयास गर्नुहोस् । कोठा वरपरका चीजहरू हेर्दा जुन निश्चित रंग हो वा गहिरो सास फेर्दा शान्त हुन सक्छ र तपाईंको ध्यान वर्तमानमा केन्द्रित हुन सक्छ । सकारात्मक हुनुहोस्, तपाईंसँग के छ, तपाईं कहाँ हुनुहुन्छ कोसँग हुनुहुन्छ भन्ने कुराले फरक पार्दैन ।

हाम्रो धारणा परिस्थितिभन्दा बढी महत्वपूर्ण छ । यसलाई परिप्रेक्ष्यमा राख्नको लागि यो तथ्यलाई विचार गर्नुहोस् कुनैपनि क्षणमा, संसारमा त्यहाँ अरू मानिसहरू छन् जोसँग कम पैसा छ, थोरै स्रोतहरू छन्, कम प्रियजनहरू छन् र अझै पनि तिनीहरू खुसी छन् । त्यसैगरी, त्यहाँ तपाईंभन्दा धनी, धेरै स्रोतहरू भएका व्यक्तिहरू छन्, तपाइंंले तिनीहरुलाई फेला पार्नुभयो भने उनीहरुको सकारात्मक पक्षहरूलाइ ध्यान दिने बानी बसाल्नुहोस् ।

हामी वरिपरि के भइरहेको छ भन्ने बारे, त्यसपछि हामीले गर्नु हुने प्रत्येक गुनासोलाई एक वा दुईवटा सकारात्मक अवलोकनको साथ दाँज्ने काम गर्नुहोस् । आफ्नो र आफ्नो वरपरका मानिसहरूको आलोचना गर्न बन्द गर्नुहोस् । सबै मानिसहरुमा सकारात्मक र नकारात्मक दुवै गुणहरू हुन्छन्, यो विश्वव्यापी तथ्य हो । यदि लगातार तपाईं आफ्नो पति वा पत्नीको नकारात्मक गुणहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्नुहुन्छ, उदाहरणका लागि, त्यसपछि ती चीजहरू हुन् जुन याद गर्नुहुनेछ, र तपाइँ निरन्तर निराश र रिसाउनु हुनेछ । यसको विपरित, यदि हामी आफ्नो जीवनसाथीका सकारात्मक गुणहरूलाई निरन्तर सम्झिरहन्छौं भने, तपाईंले प्रशंसा र भाग्यमानी महसुस गर्नुहुनेछ ।

आफ्नो जीवनलाई अरू मानिसहरूको जीवनसँग कहिलै तुलना नगर्नुहोस् । मानिसहरूलाई तिनीहरूको आफ्नै जीवनसँग असन्तुष्ट महसुस गराउने कुरा भनेको तिनीहरूले आफू वरपरका मानिसहरूको जीवनसँग तुलना गर्नु हो । झुकाव भनेको तपाईको आफ्नै जीवनको निम्न बिन्दुहरूलाई अन्य व्यक्तिको जीवनको सकारात्मक बिन्दुहरूसँग तुलना गर्ने हो । ईंष्र्या त्यागौं, कसैको जीवन पूर्ण हुँदैन, चाहे त्यो बाहिर जस्तो देखिने होस् ।

तपाई हामीले आफूलाई अरूको पैसा, तिनीहरूको प्रतिभा, वा तिनीहरूको सम्बन्धको लागि ईष्र्या महसुस गर्नुहुन्छ भने, याद गर्नुहोस् कि यी प्रत्येक व्यक्तिले कठिनाइ र असुरक्षासँग संघर्ष गरेका छन् । सामाजिक सञ्जालको प्रयोगलाई कम गर्नाले तपाई हामी अरूसँग तुलना गर्न रोक्न मद्दत गर्न सक्छ । यसले तपाई हामीले अझ खुशी महसुस गराउन सक्छ । केही दिनको लागि आफ्नो टाउको सफा गर्न इन्स्टाग्राम, फेसबुक, र ट्विटरबाट ब्रेक लिनुहोस् ।

हेर्ने दृष्टिमा परिवर्तन

आकारमा नियमित रूपमा व्यायाम गर्नाले हामीले राम्रो देखिने मात्र होइन, तर यसले हाम्रो हृदय स्वास्थ्यमा पनि सुधार गर्दछ, तपाइँको अन्य कुनै रोगहरुको सम्भावनालाई पनि कम गर्दछ, यसबाट हामीले थप ऊर्जा प्राप्त गर्दछौं र जीवनमा सुधार हुन्छ । स्वस्थ वयस्कहरूलाई १५० मिनेट मध्यम एरोबिक गतिविधि वा प्रत्येक हप्तामा ७५ मिनेटसम्मको जोरदार एरोबिक गतिविधि गर्दा राम्रो हुन्छ । मध्यम गतिविधिहरूमा हिँड्ने वा पौडी खेल्ने पनि गर्न सकिन्छ । त्यस्तै कठिन गतिविधिहरूमा जोगिङ, किक बक्सिङ वा स्पिनिङ । तपाई हामीले हप्तामा कम्तिमा दुई दिन कुनै न कुनै प्रकारको गठिन रुपमा काम गर्र्छ । जिम वा स्थानीय खेलकुदमा सामेल हुने गर्नुहोस् । अन्य व्यक्तिहरूसँग व्यायाम गर्नाले हामीमा उत्प्रेरित गर्न सक्छ, र व्यायामलाई अझ रमाइलो बनाउनेछ ।

राम्रोसँग खानुहोस्, तपाई तौल घटाउन चाहनुहुन्छ वा आफ्नो समग्र स्वास्थ्यमा सुधार गर्न चाहानुहुन्छ भने तपाई हामीले के खाने भन्ने कुरा महत्वपूर्ण हुन्छ । तपाईंको आहारमा फलफूल, तरकारी, प्रोटिन र सम्पूर्ण अन्न समावेश हुनुपर्छ । खानाका लेबलहरू पढ्नुहोस् र कृत्रिम रङ, एस्पार्टम र अन्य रसायनहरू समावेश भएका खानाहरूबाट टाढा रहनुहोस् । चिनी र खाली कार्बोहाइड्रेट सन्तुलित मात्रामा खानुहोस् । यदि तपाई चिन्ता वा डिप्रेसनबाट ग्रस्त हुनुहुन्छ भने, रक्सी र क्याफिन कम गर्नुहोस्, किनकि यी पदार्थहरूले हाम्रो शरीरलाई खराब बनाउनेछ ।

एक परिवर्तन प्राप्त गर्नुहोस् । मेकओभरहरू राम्रो देखिने मात्र होइन, आवश्यक पनि छ । कपाल काट्ने वा विभिन्न लुगाहरू किन्ने सरल कार्यले तपाई हामीले नयाँ व्यक्ति जस्तो महसुस गराउन सक्छ । चाहे तपाई आफ्नो लुकबाट दुखी हुनुहुन्छ वा यसबाट बोर हुनुहुन्छ भने यी चीजहरू मिलाउने प्रयास गर्नुहोस् । आफ्नो वार्डरोब परिवर्तन गर्नुहोस् । लुगाहरूबाट छुटकारा पाउनुहोस् जसले तपाईलाई झुठो, लचिलो, वा अन्यथा आफ्नो बारेमा नराम्रो महसुस गराउँदछ ।

आफूलाई उत्कृष्ट देखिने प्रयास गर्नुहोस् । यसको मतलब फेन्सी वा औपचारिक लुगा लगाउनु आवश्यक छैन । यस्ता कपडा छान्नुहोस् जसले तपाईंको फिगर–चापलूसी, स्टाइलिश (तपाई हामी विचारमा), किफायती, र उमेर उपयुक्त छ । आफ्नो कपाल परिवर्तन गर्नुहोस् । कपाल काट्नुहोस् वा आफ्नो कपाललाई फरक रंगमा रंगाउनुहोस् । पुरुषहरूले अनुहारको दाह्री, जुँगा बढाउने प्रयास गर्नुहोस् । यदि तपाईं सधैं अनुहारको कपाल भएको मानिस हुनुहुन्छ भने, परिवर्तनको लागि यसलाई काट्ने प्रयास गर्नुहोस् ।

https://youtu.be/qeyeOmqKMwU