Jul 28 2026 | २०८३, श्रावण १२ गते

Jul 28 2026 | २०८३, श्रावण १२ गते

नेपालमा डेंगुको संक्रमण बढ्दै : भक्त बहादुर के.सी

नेपालमा डेंगुको संक्रमण बढ्दै : भक्त बहादुर के.सी

डेंगु संक्रमित लामखुट्टेको टोकाइबाट मानिसमा सर्ने भाइरल संक्रमण हो। यो रोग सार्ने मुख्य भेक्टरहरू एडिस एजिप्टाई लामखुट्टे र केही हदसम्म एई हुन्। albopictus डेंगु निम्त्याउने भाइरसलाई डेंगु भाइरस (DENV) भनिन्छ।

भाइरसले छालाको सबैभन्दा सामान्य प्रकारको केराटिनोसाइट्स भनिने छालाका कोशिकाहरूलाई संक्रमित गर्छ। डेंगु भाइरसले छालामा रहेको एक विशेष प्रतिरक्षा कोशिका भित्र पनि संक्रमित गर्छ र प्रतिकृति बनाउँछ, एक प्रकारको डेन्ड्रिटिक कोशिकालाई लैङ्गरहान्स सेल भनिन्छ।

कोशिकालाई संक्रमित गर्न, डेंगु भाइरस सुरुमा कोशिकाको सतहमा बाँधिन्छ। एन्डोसोमको रूपमा चिनिने थैली जस्तो संरचनाको निर्माणको क्रममा सेल झिल्लीले घेरिएपछि यसले सेलमा प्रवेश प्राप्त गर्दछ। डेंगुको जोखिम भएको क्षेत्रमा बस्ने वा यात्रा गर्ने जो कोहीलाई पनि संक्रमणको जोखिम हुन्छ।

डेंगु बाट बच्न कीटनाशक प्रयोग गर्ने, लामो बाहुलाको शर्ट र लामो प्यान्ट लगाउने  र आफ्नो घर भित्र र बाहिर लामखुट्टे नियन्त्रण गर्ने। संक्रमित लामखुट्टेको टोकाइबाट हरेक वर्ष करिब ४० करोड मानिस डेंगु भाइरसबाट संक्रमित हुने गरेको छ ।

डेंगुको संक्रमणबाट संखुवासभाको चैनपुर नगरपालिका–५ मा एक जनाको मृत्यु भएको छ । डेंगु गत बर्ष जेठमा धरान नगरपालिकाबाट फैलिएको थियो । डेंगुबाट अहिलेसम्म १५ सय ३७ जना डेंगुबाट संक्रमित भएका छन्  भने ३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । यो ११ भदौसम्मको तथ्यांक हो ।

डेंगुबाट प्रदेश नम्बर १ मा ५ सय ६३ जना संक्रमित हुँदा प्रदेश नम्बर ३ मा ५ सय ५९ जना थिए । कर्णाली प्रदेशमा अहिलेसम्म डेंगु देखिएको छैन । सबैभन्दा कम डेंगु देखिएको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पनि ६ जना संक्रमित भएका थिए ।

डेंगुबाट संक्रमित भएकाहरु यो भन्दा बढी हुन सक्ने ईपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले जनाएको जानकारीमा थियो  । किनकी यो डेंगुको शंका लागेर अस्पताल पुग्नेहरुको मात्र तथ्यांक मा रहेको हो ।

सन् २०१६ मा चितवन र झापामा डेंगुको यस्तै प्रकोप फैलिएको थियो । चितवनमा ६८५ र झापामा ३६७ जनामा डेंगुका बिरामी भेटिएका थिए । २०१७ मा २१ जिल्लाबाट २१ सय ११ जना संक्रमित भएका थिए । यसरी डेंगुको प्रकोप वर्षेनी बढ्दो छ ।