काठमाडौँ । टाइफाइड प्राय गर्मी समयमा आउने एक प्रकारको ज्वरो हो। तर चिसो मौसमा पनि टाइफाइडले सताउन सक्छ। हरेक बर्ष नेपालमा टाइफाइडको समस्या सबैभन्दा बढी देखिने गरेको छ । टाइफाइड ज्वरो भनेको एक ब्याक्टेरिया संक्रमण को कारण बाट हुने रोग हो जुन सम्पूर्ण शरीरमा फैलिन सक्छ । समयमा नै उपचार भएन भने यसले गम्भीर जटिलताहरू निम्त्याउन सक्छ र प्राण घातक हुन सक्छ। यो साल्मोनेला टाइफी नामक ब्याक्टेरियाको कारणले हुन्छ । जुन ब्याक्टेरियासँग दूषित खानाले विषाक्तता निम्त्याउँछ। ढल मिलिएको पानि, दुषित खान पिन , संक्रमित ब्यक्तीमा भएको ब्याक्टेरियाबाट यो रोग लाग्छ ।
टाइफाइड ज्वरो भएको व्यक्तिमा के लक्षणहरू देखा पर्छ ?
–कमजोरी
–पेट दुख्ने
–टाउको दुख्ने
–पखाला वा कब्जियत
–खोकी
–भोक नलाग्ने ।
उपचार गर्दा, टाइफाइड ज्वरोका लक्षणहरू ३ देखि ५ दिन भित्र सुधार हुनुपर्छ। यदि टाइफाइड ज्वरोको उपचार गरिएन भने, यो सामान्यतया केही हप्ताको अवधिमा स्यास्थ्य स्थिति खराब हुँदै जान्छ, र जीवन–मरन को जोखिम हुन्छ।
यसले कलेजो, प्लीहा (जन्डिस) र मांसपेशिहरु सहित ग्यास्ट्रोइंटेस्टाइनल ट्र्याक्ट अधिक गम्भीर रूपमा प्रभावित हुन्छ। रगतको माध्यमबाट ब्याक्टेरिया पित्तथैली, फोक्सो र मृगौलामा पनि पुग्न सक्छ।
योफाइड ज्वरो र प्याराटाइफाइड ज्वरो समान लक्षणहरू छन्। मानिसहरूलाई सामान्यतया 103–104°F (39-40°C) सम्मको निरन्तर ज्वरो हुन्छ। टाइफाइड ज्वरो, जसलाई इन्टरिक फिभर पनि भनिन्छ । मुख्यतया साल्मोनेला इन्टरिकाले हुने सम्भावित प्राण घातक रोग हो।
फोहर दुषित खानपानले व्यापक महामारी समेत निम्त्याउछ रोगलाग्ना साथ विशेषज्ञसँग परामर्श लिनुपर्छ। एक चिकित्सक संग परामर्श र रगत पिसाब जाच गरेपछि डक्टर को सल्लाह तथा निगरानीमा औषधि उपचार गर्नु पर्छ । बिरामीले अमिलो, पीरो र कडा खालको खाना खानुहुँदैन, माछा, मासु र चिल्लोजन्य पदार्थबाट टाढा रहनुपर्छ ।
टाइफाइड ज्वरो(TF) र हैजा सम्भावित रूपमा धेरै को ज्यान लिन सक्ने संक्रामक रोगहरू हुन् । यस्ता रोग मल वा पिसाबद्वारा दूषित खाना, पेय वा पानीको उपभोगबाट सर्छ।
पानी उमालेर पिउनुले रोग निम्त्याउन बाट बच्न सकिन्छ ।